Deprem Bölgelerinde İşten Çıkarma Yasağı

Olağanüstü hal kapsamında çalışma ve sosyal güvenlik alanına ilişkin alından tedbirlere dair cumhurbaşkanlığı kararnamesi Resmi Gazete ‘de yayınlandı. Kararname ile OHAL ilan edilen deprem bölgelerinde kısa çalışma ödeneğine başvuru, işsizlik ödeneği, işten çıkarma, nakdi yardımlar ve sosyal güvenlik alanında alınan tedbirlere ilişkin yeni düzenlemeler getirildi.

İşten Çıkarma Yasağına İlişkin Düzenleme
Olağanüstü hal ilan edilen illerimizde, olağanüstü hal süresince her türlü iş veya hizmet sözleşmesinin işveren tarafından feshi yasaklanmıştır. Kararname ile bu yasağa bir takım istisnalar getirilmiştir.
  • İş Kanunu ve ilgili mevzuatlarda tanımlanmış ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan ve benzeri sebepler (İşçinin işverene yahut onun ailesi üyelerinden birine yahut işverenin başka işçisine sataşması, işverenin güvenini kötüye kullanması, hırsızlık yapması vb.) ile işten çıkarma,
  • Belirli süreli iş veya hizmetin, sözleşmedeki süresinin bitmiş olması nedeniyle sözleşmenin feshi,
  • İşyerinin herhangi bir sebeple kapanması ve faaliyetinin sona ermesi sebebiyle iş akdinin feshi,
  • İlgili mevzuata göre yapılan her türlü hizmet alımları ile yapım işlerinde sözleşmenin feshi halleri hariç tutulmuştur.

Bu sayılan haller kapsamında olmayan işten çıkarmalar, işverenin iş akdini feshetmesi OHAL süresince yasaklanmıştır. Bu yasağa aykırı hareket eden halinde işveren veya işveren vekilleri için sözleşmesi feshedilen her işçi için aylık brüt asgari ücret tutarında idari para cezası kesilecektir.

Önemle belirtmek gerekir ki getirilen işten çıkarma yasağı, kararnamenin yürürlüğe girdiği 22.02.2023 tarih ile  olağanüstü halin bitim tarihi olan 08.05.2023 tarihi arasındaki işten çıkarmaları kapsamaktadır. Deprem bölgesinde 22.02.2023 tarihinden önce işten çıkarılan işçiler bu yasak kapsamda değerlendirilmeyecektir. Yine 22.02.2023 tarihinden önce işten çıkarılan işçiler için de işverene idari para cezası uygulanmayacaktır.

Kısa Çalışma Uygulamasına İlişkin Düzenlemeler
Deprem nedeniyle OHAL ilan edilen illerde işyerlerinin yıkık, acil yıkılacak, ağır veya orta hasarlı olduğunu belgeleyen, işyerleri için uygunluk tespitinin tamamlanması beklenmeksizin işverenlerin Türkiye İş Kurumu’na yaptıkları kısa çalışma başvuruları neticesinde kısa çalışma ödeneği verilecektir.

Ancak belirtmek gerekir ki işverenlerin başvuru yaparken hatalı bilgi ve belge vermesi halinde yapılan fazla ödemeler, yasal faizi ile birlikte işverenden tahsil edilecektir.

Nakit Ücret Desteğine İlişkin Düzenlemeler
OHAL ilan edilen illerde çalışan işçilerin kısa çalışma döneminde veya işsiz kaldıkları süre kadar OHAL süresini geçmemek kaydıyla İşsizlik Sigortası Fonundan günlük 133,44-TL nakdi ücret desteği verilir. Yapılan ödemeden yalnızca damga vergisi kesintisi yapılır.

İşçilerin nakdi ücret desteğinden yararlanabilmesi için,
  • OHAL ilan edilen illerde çalışması,
  • İşvereni tarafından kısa çalışma başvurusu sonucu yeni bir hak sahipliği oluşmamış olması,
  • Deprem nedeniyle işyerleri kapatılması veya kapanması sebebiyle iş sözleşmesi feshedilmiş olması,
  • İşsizlik Kanunu kapsamında yeni bir işsizlik ödeneği hak sahipliği oluşmaması,
  • Herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan yaşlılık aylığı almaması,
  • Bunların yanında varsa daha önce başlatılabilecek durumda olan hak sahipliklerinden kalan süreler tamamlanması şartlarını sağlaması gerekir.

Nakdi ücret desteğinden yararlananlardan genel sağlık sigortası olmayanların genel sağlık sigorta primleri İşsizlik sigortası Fonundan karşılanır.

Sosyal Güvenlik Alanında Alınan Tedbirler
OHAL ilan edilen illerde bulunan veya buralarda sağlık hizmeti sunucularının avans ödemeleri 6 Şubat ve sonrasını kapsaması halinde, OHAL süresince Kamu Mali Yönetimi ve kontrol Kanununun ilgili hükümlerinde muaf olacak.

Bu kurumların Sosyal Güvenlik Kurumu’na sunması gereken ancak depremin etkilerine bağlı olarak temin edilemeyen sağlık giderlerinin ödenmesine esas fatura, belge ve ekleri fatura denetiminde aranmayabilecek. Faiz ve yersiz ödeme ile sözleşmeden kaynaklanan cezai şart borçları  OHAL süresince ertelenebilecek.

Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Sürelerine İlişkin Düzenlemeler
Toplu İş Sözleşmesi kapsamındaki yetki tespitlerinin verilmesi, toplu iş sözleşmelerinin yapılması, toplu iş uyuşmazlıklarının çözümü ile grev ve lokavta ilişkin süreler 06.02.2023 tarihinden itibaren olağanüstü hal süresince uzatılmıştır.

Av. Arb. Özge Engüzel

 

Web sitemizdeki makale ve içeriklerin tüm hakları Av. Arb. Özge Engüzel’ e aittir. Sitemizdeki makalelerin kopyalanarak izinsiz bir şekilde başka web sitelerinde yayınlanması halinde hukuki ve cezai işlem yapılacaktır. İçeriklerde yer alan her türlü bilgi, sadece bilgilendirme amacı ile hazırlanmış olup hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliğinde değildir ve bu şekilde yorumlanamaz. İçeriklerin tamamı sadece kişisel ve gayri ticari amaçlarla yayınlanmaktadır.

 

 

 

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir